DrukujDrukuj

Kościół farny pw. św. Wojciecha i św. Stanisława w Rzeszowie

Treść nie została jeszcze zweryfikowana przez moderatora.
Współautorzy:
  • volodya
  • meg83
  • Anna Dworak
  • astec

Kościół farny pw. św. Wojciecha i św. Stanisława w Rzeszowie

Ok. 1434 r. wybudowano kamienno-ceglane prezbiterium ze sklepieniem żebrowym w układzie gwiaździstym i nawę główną (co potwierdzają ostatnie badania konserwatorskie). W prezbiterium zachowało się gotyckie wejście do zakrystii. Na zewnątrz kościół opięto przyporami.Ta część obiektu jest najstarszym, nieruchomym zabytkiem miasta.

Z początkiem XVI w. kościół otoczono wałem ziemnym. W 1621 roku kościół ponownie dosięgły płomienie pożaru. Ówczesny właściciel Rzeszowa Mikołaj Ligęza podjął decyzję o odbudowie i zarazem powiększeniu istniejącej świątyni czego dokonano ok. 1623 r. W XVII w. wybudowano też wolnostojącą kwadratową dzwonnicę nakrytą kopulastym hełmem z czterema lukarnami i latarnią (Jan Chrzciciel Belotti). Nawy boczne wymurowano przed końcem XVII w. Z tego bowiem okresu mamy wiadomości o ołtarzach bocznych: "Trzech króli" (1676) i św. Jana Kantego (1682). Do 1745 roku wzniesiono 13 nowych ołtarzy późnobarokowych.

Z przykrością należy stwierdzić, że z średniowiecznego okresu nie zachował się wewnątrz świątyni żaden ruchomy zabytek.Obecnie wnętrze kościoła posiada cechy późnobarokowe i stylu regencji. Ołtarz główny z 1730 r. W centralnym polu obraz olejny: „Ukrzyżowanie” nieznanego autora, z koń. XVIII lub pocz. XIX w. Późnobarokowa belka tęczowa z krucyfiksem z I poł . XVIII w., późnorenesansowa marmurowa chrzcielnica (XVII w.), ambona w stylu rokoka (XVIII w.) Ołtarze w nawach bocznych późnobarokowe i rokokowe.

W podziemiach kościoła (obecnie niedostępnych) spoczywają osoby duchowne i dobrodzieje kościoła.Na szczególną uwagę zasługują nagrobki rodziny Rzeszowskich w lewej ścianie prezbiterium.

W ostatnich latach podjęto słuszną decyzję o regotyzacji: zewnętrznych murów prezbiterium (poprzez skucie tynków) oraz fasady głównej.Podczas prac konserwatorskich w 2008 roku okazało się, że fasada główna kościoła pochodzi także z okresu średniowiecza i posiada cechy gotyckie a nie jak przypuszczano z XVII stulecia. Z tegoż okresu pochodzi natomiast sklepienie nawy głównej; natomiast fasada kościoła składa się z ręcznie formowanych cegieł (tzw. palcówek) które charakterystyczne są właśnie dla okresu średniowiecza. Na fasadzie głównej odnaleziono także ślady po wąskim oknie zapewne ostrołukowym, które były charakterystyczne w architekturze średniowiecznej.
Na zewnątrz kościół posiada liczne tablice pamiątkowe i epitafijne poświęcone m.in. związanym z miastem znanym średniowiecznym biskupom - bp krakowskiemu J. Rzeszowskiemu i abp. lwowskiemu J. Rzeszowskiemu. W średniowieczu przy kościele działała szkoła parafialna- ok. 1406 r. wymieniono kleryka tejże szkoły Jana.

L i t e r a t u r a: A. Bednarczyk, Ślad Santi Gucciego nad Wisłokiem, Skarby Podkarpackie 7-8/2011; Dzieje Rzeszowa, Tom 1. red. F. Kiryk , Rzeszów 1994; Kościoły, klasztory i parafie dawnego Rzeszowa : materiały z konferencji naukowej zorganizowanej dla uczczenia Wielkiego Jubileuszu Chrześcijaństwa, 15-16 XI 2000 r. / red. Małgorzata Jarosińska ; Muzeum Okręgowe w Rzeszowie. - Rzeszów 2001

Autor: Arkadiusz Bednarczyk

Twoja ocena: Brak Średnia: 4.1 (20 głosów)