DrukujDrukuj

Kościół farny w Jaśle

Współautorzy:
  • kristooki
  • volodya
Kościół farny w Jaśle

Kościół farny w Jaśle - parafia jasielska powstała przed 1325 r. Uposażał ją król Władysław Łokietek i biskup krakowski. Początki obecnego kościoła farnego w Jaśle sięgają 1446 roku. Wzmiankowany jest w kronice Jana Długosza, kanonika krakowskiego. Do jego powstania przyczyniła się szlachta i mieszczaństwo Jasła. Wśród fundatorów świątyni byli bracia Stanisław i Mikołaj Cielątkowie. Stanisław był scholastykiem sandomierskim a Mikołaj rektorem kościoła jasielskiego. Prawdopodobnie w 1474 roku w czasie najazdu na miasto Węgrów obiekt uległ zniszczeniu i odbudowano go w r. 1479.

Kościół jest budowlą gotycką wykonaną z kamienia łamanego (piaskowca) o wydłużonym trójbocznie zamkniętym prezbiterium nakrytym sklepieniem krzyżowo-żebrowym z herbami fundatorów w zwornikach. W prezbiterium kościoła zachowały się także gotyckie odrzwia. Jednonawowy korpus przykryty jest płaskim sklepieniem, od strony zach. korpusu znajduje się chór muzyczny. Fasadę zachodnia kościoła jest ozdobiona trójkątnym szczytem z ostrołukowymi blendami, do wnętrza kościoła prowadzi ostrołukowy, profilowany portal. Od strony południowej kościoła zachowało się siedemnastowieczne epitafium Katarzyny Jordanówny.

Na pierwotnym sklepieniu prezbiterium (do II wojny światowej) zachowana była data 1479. Z protokołu wizytacji kościoła z 1596 roku dowiadujemy się, że kościół posiadał sklepione prezbiterium i korpus nawowy przykryty stropem, we wnętrzu świątyni znajdowało się sześć ołtarzy, istniała boczna kaplica. W 1611 roku dobudowano boczną kaplicę pw. św. Anny, a w XVIII wieku NMP. Kościół nosił wezwanie Wniebowstąpienia NMP i Wszystkich Świętych. Według inwentarza z 1792 roku kościół posiadał dwie kaplice: św. Anny i Najświętszej Marii Panny. W wielkim ołtarzu znajdował się krucyfiks, po prawej stronie istniał ołtarz Trójcy św. natomiast drugi ołtarz poświęcono św. Janowi Kantemu. Po lewej stronie znajdowały się trzy ołtarze Matki Bożej, Najświętszej Marii Panny i św. Jana Nepomucena. W r. 1925 jako jedyny obiekt w Jaśle został wpisany do rejestru zabytków.

Obiekt był wielokrotnie niszczony. W czasie potopu szwedzkiego w poł. XVII w. następnie w 1683 i 1755 roku. W 1883 r. gruntownie odrestaurowano świątynię. W czasie II wojny światowej niemiecki okupant niszcząc miasto w 97 (!) procentach nie oszczędził i kościoła. Spłonęły stropy, wypaliło się wnętrze z cennym wyposażeniem. Po wojnie z inicjatywy krakowskiego konserwatora zabytków J. Zachwatowicza świątynię odbudowano z wyjątkiem przedwojennej wieży. W okresie powojennym nie licząc odbudowy 3 razy odbywały się remonty generalne kościoła. Wybudowano nowe ołtarze, wymieniono i uzupełniono witraże, założono ogrzewanie itp.

W latach 1998-2006 przeprowadzono ostatni generalny remont kościoła. Co ciekawe remont podjęła się sfinansować niemiecka fundacja. W czasie tego remontu odkryto średniowieczną polichromię z XV w. z prawej strony prezbiterium przedstawiającą św. Hieronima. Odsłonięto też malowidło z czasów renesansowych ukazujące "Baranka Eucharystycznego" oraz siedemnastowieczne przedstawiające Marię Magdalenę adorującą Chrystusa Ukrzyżowanego.

L i t e r a t u r a: Z. Świstak, W kręgu zabytków Jasła , Jasło 2003.; Z dziejów powstania, odbudowy i konserwacji kościoła farnego w Jaśle : materiały z sesji, Jasło 20 września 2002 pod red. A. Laskowskiego, Jasło 2004

Twoja ocena: Brak Średnia: 4.3 (8 głosów)